پروفیل های UPVC بخش اصلی ساخت درب و پنجره های UPVC هستند و هر کدام از آنها برای قسمت مشخصی از قاب، لنگه بازشو یا نگهداری شیشه استفاده می شوند. بنابراین وقتی درباره اسامی پروفیل UPVC صحبت می کنیم، منظور فقط چند مدل با ظاهر متفاوت نیست؛ فریم، لنگه بازشو، مولیون، زهوار، پنل و پروفیل های اتصال، هر کدام وظیفه جداگانه ای در ساخت پنجره دارند.
شناخت این پروفیل ها به خریدار کمک می کند هنگام سفارش درب یا پنجره، مشخصات فنی محصول را بهتر بررسی کند و بداند هر بخش چه نقشی در ساختار نهایی دارد. در ادامه، انواع پروفیل UPVC و کاربرد هر کدام را بررسی می کنیم.
پروفیل UPVC چیست؟
UPVC مخفف Unplasticized Polyvinyl Chloride است و به نوعی PVC گفته می شود که در ترکیب آن از نرم کننده های پلاستیکی استفاده نشده است. به همین دلیل، این ماده ساختار سخت و پایداری دارد و برای تولید بسیاری از اجزای درب و پنجره به کار می رود.
پروفیل UPVC به صورت مقاطع توخالی و چند حفره ای تولید می شود. این حفره ها علاوه بر کاهش وزن، در عملکرد حرارتی پروفیل نیز نقش دارند. در ساخت پنجره، داخل پروفیل معمولا با تقویت کننده فلزی مناسب تقویت می شود تا استحکام مجموعه در برابر نیروهای وارد شده حفظ شود.
عملکرد نهایی یک پنجره UPVC فقط به جنس پروفیل وابسته نیست. طراحی مقطع، تعداد و شکل حفره های داخلی، تقویت کننده، نوع شیشه، لاستیک های آب بندی، یراق آلات و کیفیت ساخت و نصب، همگی بر عملکرد پنجره تاثیر می گذارند.
اسامی انواع پروفیل UPVC
پروفیل های مورد استفاده در ساخت درب و پنجره UPVC بر اساس محل استفاده و عملکرد به چند گروه اصلی تقسیم می شوند:
|
نام پروفیل UPVC |
نام انگلیسی | کاربرد اصلی |
|
پروفیل فریم |
Frame |
ساخت چارچوب ثابت درب یا پنجره |
|
پروفیل لنگه بازشو |
Sash |
ساخت قسمت بازشوی پنجره یا درب |
|
پروفیل میانی یا مولیون |
Mullion |
تقسیم قاب و ایجاد بخش های جداگانه |
|
پروفیل زهوار |
Glazing Bead |
نگه داشتن شیشه داخل قاب |
|
پروفیل پنل |
Panel |
نصب و نگهداری پنل در بخش هایی از درب و پنجره |
|
پروفیل اتصال |
Coupler / Connector |
اتصال دو فریم یا چند قاب به یکدیگر |
|
پروفیل آداپتور |
Adapter |
ایجاد اتصال یا تغییر شکل اتصال بین اجزای پروفیل |
| پروفیل کشویی | Sliding Profile |
ساخت درب و پنجره های کشویی |
تعداد و نام دقیق پروفیل ها می تواند با توجه به سیستم تولید، نوع بازشو و طراحی شرکت سازنده متفاوت باشد.
پروفیل فریم UPVC
پروفیل فریم همان چارچوب اصلی درب یا پنجره است و بخش ثابت مجموعه را تشکیل می دهد. سایر اجزا مانند لنگه بازشو و بعضی پروفیل های میانی به این قسمت متصل می شوند. فریم باید بتواند شکل هندسی پنجره را حفظ کند و نیروهای وارد شده به مجموعه را تحمل کند. به همین دلیل وجود تقویت کننده مناسب در داخل پروفیل، به ویژه در ابعاد بزرگ تر، اهمیت دارد. کیفیت ساخت فریم و نحوه اتصال آن به ساختمان نیز بر عملکرد نهایی پنجره اثر می گذارد.
در پروژه های بازسازی، بسته به شرایط قاب موجود، ممکن است از پروفیل های مخصوص بازسازی برای پوشاندن یا اصلاح چارچوب قدیمی استفاده شود.
پروفیل لنگه بازشو یا Sash
پروفیل لنگه بازشو برای ساخت قسمت متحرک درب یا پنجره استفاده می شود. این پروفیل در اطراف شیشه قرار می گیرد و همراه با یراق آلات، امکان باز و بسته شدن لنگه را فراهم می کند. پروفیل سش باید از نظر ابعاد و شکل مقطع با نوع بازشو، شیشه و یراق آلات هماهنگ باشد. در پنجره های لولایی، این پروفیل یکی از اجزای اصلی لنگه بازشو محسوب می شود. در برخی پروژه های بازسازی نیز پروفیل های مخصوص می توانند برای پوشاندن قاب قدیمی مورد استفاده قرار گیرند.
پروفیل مولیون یا میانی
پروفیل مولیون یا پروفیل میانی برای تقسیم کردن سطح پنجره به چند بخش استفاده می شود. برای مثال، اگر یک پنجره دارای چند قسمت شیشه یا چند لنگه باشد، مولیون می تواند بین این قسمت ها قرار بگیرد. مولیون علاوه بر ایجاد تقسیم بندی، در استحکام قاب نیز نقش دارد. نوع مولیون باید با طراحی پنجره، ابعاد قاب و نحوه باز شدن لنگه ها هماهنگ باشد.
در برخی سیستم های UPVC، پروفیل های میانی در سری های مختلف مانند 60 و 70 میلیمتری تولید می شوند. این اعداد به ابعاد سیستم پروفیل مربوط هستند و نباید آنها را به عنوان ضخامت دیواره پروفیل در نظر گرفت.
پروفیل زهوار UPVC
پروفیل زهوار قطعه ای است که برای نگه داشتن شیشه یا پنل داخل قاب استفاده می شود. این پروفیل در بخش داخلی قاب قرار می گیرد و کمک می کند شیشه در موقعیت خود ثابت بماند. زهوار باید با ضخامت شیشه و سیستم پروفیل مورد استفاده سازگار باشد. به همین دلیل زهوار یک قطعه عمومی با اندازه ثابت برای تمام پنجره ها نیست و شکل و ابعاد آن با سیستم پروفیل تغییر می کند. در بعضی سیستم ها زهوار مخصوص شیشه های تک جداره و در بعضی سیستم ها زهوار مناسب شیشه های چند جداره مورد استفاده قرار می گیرد.
پروفیل پنل UPVC
پروفیل پنل برای قسمت هایی از درب و پنجره استفاده می شود که به جای شیشه، پنل قرار می گیرد. این پروفیل کمک می کند پنل در محل خود قرار بگیرد و اتصال آن با سایر بخش های قاب تکمیل شود. کاربرد آن بیشتر در طراحی بعضی درب های UPVC دیده می شود و انتخاب آن باید با سیستم پروفیل و ضخامت پنل هماهنگ باشد.
پروفیل اتصال UPVC
در بعضی پروژه ها لازم است چند فریم در کنار یکدیگر قرار بگیرند یا چند بخش از پنجره به هم متصل شوند. در این شرایط از پروفیل اتصال استفاده می شود. پروفیل اتصال باید متناسب با سیستم پروفیل اصلی انتخاب شود تا اتصال بین قاب ها از نظر ابعاد، استحکام و آب بندی با ساختار پنجره هماهنگ باشد. نوع اتصال به طراحی پنجره، ابعاد آن و نحوه قرار گرفتن قاب ها بستگی دارد و نمی توان یک مدل اتصال را برای تمام پنجره ها مناسب دانست.
پروفیل آداپتور UPVC
پروفیل آداپتور برای ایجاد اتصال بین اجزایی با شکل یا ساختار متفاوت مورد استفاده قرار می گیرد. این قطعه در برخی سیستم های UPVC برای اتصال و هماهنگ کردن پروفیل های مختلف کاربرد دارد. پروفیل آداپتور معمولا یک قطعه جانبی است و انتخاب آن باید بر اساس سیستم پروفیل اصلی انجام شود.
پروفیل کشویی UPVC
در درب و پنجره های کشویی، ساختار پروفیل با سیستم های لولایی تفاوت دارد. پروفیل های مخصوص کشویی برای حرکت لنگه روی مسیر مشخص طراحی می شوند و بخش هایی مانند فریم، لنگه و قطعات میانی در آنها متناسب با مکانیزم کشویی انتخاب می شوند. بنابراین نمی توان پروفیل فریم یک سیستم لولایی را بدون توجه به طراحی آن برای یک پنجره کشویی استفاده کرد.
تفاوت پروفیل فریم، لنگه و مولیون چیست؟
این سه پروفیل از اجزای اصلی ساخت بسیاری از پنجره های UPVC هستند، اما کاربرد یکسانی ندارند:
- فریم: چارچوب ثابت پنجره را تشکیل می دهد.
- لنگه بازشو: قسمت متحرک درب یا پنجره را تشکیل می دهد.
- مولیون: قاب را به قسمت های مختلف تقسیم می کند و در ایجاد استحکام مجموعه نقش دارد.
شناخت این تفاوت هنگام سفارش پنجره اهمیت دارد، زیرا نوع و تعداد این پروفیل ها به طراحی و تعداد بازشوهای پنجره بستگی دارد.
پروفیل UPVC تک جداره، دوجداره و سه جداره چیست؟
در متن های مربوط به UPVC، گاهی اصطلاحاتی مانند «پروفیل تک جداره»، «پروفیل دوجداره» و «پروفیل سه جداره» دیده می شود. این عبارت ها باید با دقت استفاده شوند. تعداد جداره شیشه و تعداد حفره های داخلی پروفیل دو موضوع متفاوت هستند. پنجره دوجداره به داشتن دو لایه شیشه اشاره دارد، نه اینکه پروفیل UPVC حتما دو جداره باشد.
پروفیل های UPVC خود دارای چندین حفره داخلی هستند و تعداد این حفره ها بخشی از طراحی مقطع پروفیل است. بنابراین نمی توان صرفا با گفتن «پروفیل سه جداره» درباره عملکرد حرارتی یا کیفیت یک سیستم قضاوت کرد. عملکرد حرارتی پنجره به مجموعه ای از عوامل مانند طراحی پروفیل، شیشه، فاصله بین شیشه ها، گاز داخل شیشه در صورت استفاده، آب بندی و کیفیت نصب بستگی دارد.
پروفیل UPVC سری 60 و سری 70
یکی دیگر از دسته بندی هایی که در بازار پروفیل UPVC دیده می شود، سری 60 و سری 70 است. این نام گذاری به ابعاد سیستم پروفیل مربوط می شود. برای نمونه، در برخی سیستم ها عرض اسمی بخش میانی یا سیستم پروفیل حدود 60 یا 70 میلیمتر است. سری 70 را نمی توان صرفا به دلیل عدد بزرگ تر، برای تمام پروژه ها مناسب دانست. انتخاب سیستم باید با توجه به نوع پنجره، تعداد جداره شیشه، ابعاد بازشو، شرایط آب و هوایی و مشخصات فنی کل پنجره انجام شود.
آیا تعداد حفره های پروفیل UPVC مهم است؟
پروفیل های UPVC معمولا دارای چند حفره داخلی هستند. شکل و تعداد این حفره ها بخشی از طراحی مقطع است و می تواند روی ویژگی هایی مانند سختی پروفیل و عملکرد حرارتی آن تاثیر بگذارد. با این حال، تعداد حفره به تنهایی معیار کافی برای قضاوت درباره کیفیت پروفیل نیست. برای ارزیابی یک سیستم باید مشخصات فنی کامل آن، ضخامت دیواره ها، طراحی مقطع، نوع تقویت کننده و عملکرد واقعی سیستم نیز بررسی شود. بنابراین عبارت هایی مانند «هرچه تعداد حفره بیشتر باشد، پروفیل حتما بهتر است» نمی تواند یک قاعده فنی عمومی باشد.
تقویت کننده داخل پروفیل UPVC چه نقشی دارد؟
پروفیل UPVC به تنهایی برای تحمل تمام نیروهای وارد بر بعضی قاب های بزرگ کافی نیست و در بسیاری از سیستم ها از تقویت کننده فلزی داخل آن استفاده می شود. این تقویت کننده به افزایش پایداری قاب کمک می کند و در کاهش تغییر شکل پروفیل تحت تاثیر نیروهایی مانند فشار باد و وزن مجموعه نقش دارد. نوع و نحوه اجرای تقویت کننده باید با سیستم پروفیل و ابعاد پنجره هماهنگ باشد.
به همین دلیل هنگام بررسی کیفیت یک پنجره UPVC، فقط ظاهر پروفیل را نباید در نظر گرفت؛ ساختار داخلی و نحوه تقویت آن نیز اهمیت دارد.
پروفیل UPVC چه تاثیری بر عملکرد پنجره دارد؟
پروفیل یکی از اجزای اصلی پنجره است، اما عملکرد نهایی پنجره حاصل ترکیب چند جزء مختلف است. پروفیل مناسب می تواند در موارد زیر نقش داشته باشد:
- حفظ استحکام و شکل قاب
- ایجاد محل مناسب برای نصب شیشه
- کمک به آب بندی پنجره
- کاهش انتقال حرارت از بخش قاب
- فراهم کردن محل مناسب برای نصب یراق آلات
- ایجاد ساختار مناسب برای بازشوهای مختلف
در مقابل، حتی یک پروفیل مناسب نیز اگر با شیشه، یراق آلات یا روش نصب نامناسب ترکیب شود، لزوما عملکرد مطلوبی ایجاد نمی کند.
هنگام خرید پروفیل UPVC به چه نکاتی توجه کنیم؟
برای انتخاب پروفیل مناسب، بهتر است فقط نام برند یا تعداد حفره ها را ملاک قرار ندهید. این موارد اهمیت بیشتری دارند:
- نوع سیستم پروفیل: ابتدا مشخص کنید پروفیل برای پنجره لولایی، کشویی، درب یا کاربرد دیگری مورد نیاز است.
- ابعاد و طراحی مقطع: ابعاد پروفیل باید با اندازه بازشو و طراحی پنجره هماهنگ باشد.
- ضخامت و ساختار دیواره ها: ضخامت و طراحی دیواره ها بر استحکام و عملکرد پروفیل اثر دارد.
- تقویت کننده داخلی: در پروژه هایی با ابعاد بزرگ یا شرایط بارگذاری بیشتر، نوع تقویت کننده و نحوه اجرای آن اهمیت ویژه ای دارد.
- سازگاری با شیشه و یراق آلات: پروفیل، شیشه، لاستیک های آب بندی و یراق آلات باید به عنوان یک سیستم هماهنگ انتخاب شوند.
- شرایط آب و هوایی: شرایط محل نصب مانند تابش خورشید، تغییرات دما، رطوبت و شدت باد باید در انتخاب سیستم پنجره در نظر گرفته شود.
جمع بندی
اسامی پروفیل های UPVC فقط به یک یا دو مدل محدود نمی شود. پروفیل فریم، لنگه بازشو، مولیون، زهوار، پنل، اتصال، آداپتور و پروفیل های کشویی از جمله قطعاتی هستند که در سیستم های مختلف درب و پنجره UPVC استفاده می شوند و هر کدام وظیفه مشخصی دارند. همچنین نباید اصطلاحاتی مانند پروفیل دوجداره یا سه جداره را با دوجداره یا سه جداره بودن شیشه یکسان دانست. عملکرد پنجره به مجموعه ای از پروفیل، شیشه، تقویت کننده، آب بندی، یراق آلات و کیفیت ساخت و نصب وابسته است.
بنابراین برای انتخاب پروفیل UPVC، ابتدا نوع پنجره و کاربرد آن را مشخص کنید و بعد مشخصات فنی سیستم مورد نظر را از نظر ابعاد، ساختار مقطع، تقویت داخلی و سازگاری با سایر اجزا بررسی کنید.